De Griekse historicus Herodotus omschreef Egypte al als 'het geschenk van de Nijl'. Ook nu nog zijn zowel de stedelingen als de plattelanders afhankelijk van de vruchtbare rivierstrook die de Egyptische woestijn in tweeën deelt. Met een lengte van bijna 6700 km is dit de langste rivier ter wereld, die stroomt van haar bronnen in Oeganda en Noord-Ethiopië tot aan de delta aan de Middellandse Zee. Meer dan 95 procent van de Egyptenaren woont in de delta en langs de vruchtbare oevers.

 

Benader de piramiden van Gizeh bij voorkeur vanuit het westen per paard of muilezel.

« Benader de piramiden van Gizeh bij voorkeur vanuit het westen per paard of muilezel.

 

De hoeveelheid regen die er valt, is te verwaarlozen, en tot aan de bouw van de Aswan-dam (voltooid in 1970) was Egypte volledig afhankelijk van de jaarlijkse overstromingen. In dit woestijnland zijn klimaatveranderingen extreem: overdag kan het kwik schommelen tussen 15 graden in januari tot 42 graden in hartje zomer, 's Winters kan het 's nachts zelfs vriezen. Zandstormen komen regelmatig voor tussen maart en juni, wanneer de chamsin, een droge, hete en stoffige wind, komt opzetten vanuit de Libische Woestijn. De beste tijd voor een bezoek aan Egypte is de winter, vooral als je belangstelling hebt voor de klassieke plaatsen bij Aswan en Luxor — 's zomers is het hier niet te harden van hitte. Hetzelfde geldt voor het bezoeken van een aantal oases. Ook Cairo kun je het best in het voorjaar of in de herfst bezoeken.

 

Ondanks de ontelbare clichés die eraan gewijd zijn, blijven de piramiden uniek. Van de zeven wereldwonderen zijn ze de enige die nog intact zijn. Er staan weliswaar andere piramiden aan de westelijke oever van de Nijl, maar de drie in Gizeh zijn de grootste en mooiste. Ze werden meer dan 4500 jaar geleden als koninklijke graftombes gebouwd en kijken uit over de rivier ten noordwesten van Memphis. De lemen stenen van die oude hoofdstad zijn weer allemaal in de Nijl verdwenen of liggen tientallen meters begraven onder het moderne Cairo. Tegenwoordig ben je er al met een taxirit van een halfuur vanuit het centrum van Cairo, maar dan mis je wel dat ontzagwekkende gevoel van schaal en mysterie, omdat er geen echte woestijn meer over is tussen de Caïrotische voorstad Gizeh en de historische plek zelf. Beter kun je voor een paar uur een paard of kameel huren in het nabijgelegen plaatsje Nazlat el-Samman en vanaf de andere kant door het woestijnzand ernaar toe rijden. Van tevoren moetje natuurlijk wel onderhandelen over de prijs — afdingen hoort daar uiteraard bij en betaal pas na afloop. Vanaf deze kant heb je veel beter zicht op de perfecte geometrie van de piramiden midden in het woestijnlandschap en kun je je beter voorstellen wat voor indruk ze op oudere bezoekers moeten hebben gemaakt. Bovendien zien de westelijke zijden er nog veel oorspronkelijker uit.

 

Er zijn drie hoofdpiramiden, die alle drie kunnen worden bezocht, maar alleen de Grote Piramide, het graf van farao Chnum-chufoi (door Herodotus Cheops genoemd) die in 2567 v.Chr. stierf, is bijzonder interessant. Je kunt er door de enge gangen klauteren naar de drie binnenin gelegen kamers, waaronder de Koninklijke Kamer met de indrukwekkende granieten sarcofaag. Het museum achter de Grote Piramide is ook een bezoek waard vanwege de heilige bark van de farao, die werd opgegraven in een nabijgelegen gewelf. De adembenemende omvang van deze monumenten geeft ze een grote dramatische uitstraling. Cheops is de grootste piramide die ooit is gebouwd — uit meer dan 2,25 miljoen stenen van gemiddeld 2,5 ton per stuk.

 

Het uitgestrekte tempelcomplex in Karnak is gewijd aan Amon, de "Koning der Goden". De toegang tot de tempel wordt gevormd door een rij beelden met ramshoofden

« Het uitgestrekte tempelcomplex in Karnak is gewijd aan Amon, de "Koning der Goden". De toegang tot de tempel wordt gevormd door een rij beelden met ramshoofden

 

Caïro is een kleurrijke metropool, waar Oost en West elkaar ontmoeten, en waar de noordelijke en zuidelijke culturen, religies en manieren van leven elkaar beroeren. Aan de moskeeën en een horizon vol minaretten is goed te zien dat de Egyptische hoofdstad al eeuwenlang een van de belangrijkste moslimsteden ter wereld is, maar op straat kom je koptische christenen, joden, Noord-Europeanen en zwarte Afrikanen tegen. Elke dag arriveren er meer migranten uit het platteland, van wie een groot aantal op de begraafplaatsen slaapt.

 

In de oude ommuurde stad in het zuiden staan 400 moskeeën; verder zijn er levendige bazaars, witte stenen huizen en smalle straten en de betrekkelijk rustige koptische wijk. Verder naar het noorden en westen laat Caïro zich van zijn moderne kant kennen, met brede avenues, chique winkels, dure hotels en een internationaal zakencentrum, overeenkomstig Caïro's status als grootste stad van Afrika. In het Egyptisch Museum zijn de schatten vanTutanchamon te bewonderen. Ook heeft het de beste collectie faraonica en Byzantijnse kunst.

 

Per feloek over de Nijl

Geen enkel bezoek aan Egypte is compleet zonder een zeiltocht van Aswan naar Luxor over de Nijl in een feloek, een traditionele zeilboot. De Nijl stroomt van zuid naar noord, maar de wind waait doorgaans vanuit de Middellandse Zee het Nijldal in. Boten kunnen zich dus moeiteloos stroomafwaarts laten drijven en zonder veel problemen de andere kant weer op zeilen. Vanaf het water kun je het al eeuwenlang onveranderlijke leven van de oeverbewoners voorbij zien glijden: vissers met hun netten, ploegende fellahin (boeren) achter ossen, lemen hutten, watermolens en dadelpalmen. Feloeken kun je met een reisgezelschap huren, maar het maken van een boottocht tussen Luxor en Caïro wordt afgeraden vanwege mogelijke aanslagen door islamitische fundamentalisten.

 

De meeste reizigers vliegen of nemen de trein naar Luxor en brengen dan een aantal dagen door op een van de talrijke, comfortabele en soms regelrecht luxueuze cruiseschepen. Luxor, dat gebouwd werd op en rondom de 4000 jaar oude resten van het oude Thebe — de hoofdstad van Egypte ten tijde van het Nieuwe Rijk (ca. 1700-1000 v.Chr.) — is een reusachtig openluchtmuseum.

 

In Luxor staat de tombe van koningin Hatsjepsut, die tijdens haar bewind (1503-1482 v.Chr) nog nooit door een vrouw vertoonde macht verwierf

«  In Luxor staat de tombe van koningin Hatsjepsut, die tijdens haar bewind (1503-1482 v.Chr) nog nooit door een vrouw vertoonde macht verwierf

 

Op de westoever van de Nijl, ruim 500 Ion ten zuiden van Caïro en aan de rand van de woestijn, liggen de resten en dodenstad van Thebe, waaronder de verbluffende tempel- en graftombecomplexen van de Vallei der Koningen en de Vallei der Koninginnen — hier bevinden zich de tombes van Tutanchamon en koningin Hatsjepsut en de reusachtige, in rotsen uitgehouwen beelden van 64 farao's. In het vlak bij Luxor gelegen Karnak staat de reusachtige tempel van Amon, die met haar zuilen de grootste van Egypte is, evenals een aantal andere historische plekken die verspreid liggen tussen de tuinen en palmgaarden. Karnak is ook een geschikte plaats om uit eten te gaan, al is de Egyptische keuken buiten Caïro nog vaak een slap aftreksel van westerse invloeden.

 

Een boottocht van Luxor naar Aswan, de poort naar Afrika ten zuiden van de Sahara, duurt vier a vijf dagen. In Aswan ligt een bekoorlijk tuineneiland midden in de rivier. Veel oudheidkundige zaken tref je er niet aan, en de Aswandam is weliswaar groot maar ook saai. Je bent echter wel in de buurt van Abu Simbel, de Grote Tempel van Ramses II. Met een immense, door de Unesco gesponsorde inspanning werd de tempel in 1964 verplaatst van haar oorspronkelijke plek, die nu onder water ligt in het Nassermeer, naar de huidige plek, 64 m hoger.

 

Praktische tips

  • Taal: Arabisch (officieel) en Berber; Engels wordt wijd en zijd gesproken.
  • Beste reistijd: november-maart.
  • Klimaat: heet en droog het hele jaar door. 's Zomers is het in Caïro 36 graden, in Aswan 42 graden. Zandstormen zijn er in april. Bijzonder weinig regenval, behalve aan de kust.
  • Grootste luchthavens: Caïro en Luxor.
  • Afdingen: maakt deel uit van het dagelijks leven in Egypte en komt in alle geledingen van de samenleving voor. Je wordt verondersteld eraan mee te doen.
  • Souvenirs: gouden en zilveren sierraden (vraag om advies bij aankoop), papyrusschilderingen, lederwaren, tapijten, kruiden en albast (de beste in Luxor).
  • Extra meenemen: insectenwerend middel en zonnebrand met hoge beschermingsfactor.

 

Locatie