Booking.com

 

In 1909 ging een jonge student uit Oxford op reis naar Palestina en Syrië met als doel zoveel mogelijk kruisvaarderskastelen te bezoeken. Hij was in de ban geraakt van de romantiek van de geschiedenis, en onder een brandende zon reisde hij die zomer meer dan 1600 km te voet onder grote ontberingen. Zijn waarnemingen publiceerde hij in 1936 onder de titel Crusader Castles. Maar tegen die tijd was T.E. Lawrence allang bekend onder de naam Lawrence of Arabia.

 

Krak des Chevaliers is één van de best bewaarde middeleeuwse kastelen ter wereld

« Krak des Chevaliers is één van de best bewaarde middeleeuwse kastelen ter wereld

 

Tegenwoordig kun je de belangrijkste kastelen een stuk gemakkelijker bezoeken, dankzij touroperators die er excursies onder leiding van deskundige gidsen naar toe organiseren. Ook als je je eigen gang wilt gaan, hoef je niet meer te lopen: grote en kleine bussen pendelen tussen de belangrijkste centra als Damascus, Homs, Hama en Latakia. De grootste vrijheid heb je als je een taxi huurt in de hoofdstad Damascus. Hoewel elk kasteel vanuit een stad met accommodatie in één dag te 'doen' is, liggen ze ver genoeg verwijderd van die steden om je excursie tot een avontuur en ontdekking te maken.

 

Wakers over het landschap

De kastelen liggen aan de rand van de vruchtbare Syrische vlakten, tussen het Alawietengebergte (Djebel as-Ansariye) en de Middellandse-Zeekust. Het landschap is hier onverwacht vriendelijk en steekt schril af bij de kale woestijn in het binnenland. In het voorjaar rijd je door groene heuvels bedekt met wilde anemonen, citroen- en olijfgaarden en bossen van eiken en pijnbomen, dikwijls met uitzicht op de hoge bergen ver weg en, naar het westen, de Middellandse Zee.

 

Op 65 km ten oosten van de industriestad Holms ligt het grootste en onwaarschijnlijk goed bewaard gebleven kruisvaarderskasteel Krak des Chevaliers (Qalaat al-Hosn). Als je het door het golvende landschap nadert, rijzen de immense muren omhoog op een 670 m hoge heuvel. Dit is echter geen romantische ruïne maar een militair bolwerk: de golvende vlakten waar niets groeit, waren bedoeld om de indringer genadeloos bloot te stellen aan de vuurkracht van de verdedigers. Het werd in 1110 voor het eerst ingenomen door de kruisvaarders en kwam in 1142 in handen van de johannieters. De orde van deze Vechtende monniken' ontstond tijdens de kruistochten. Zij waren verantwoordelijk voor een groot deel van de fortificaties. Het kasteel wordt beschermd door twee concentrische ringen van muren en torens, met een in de rotsen gehouwen walgracht ertussenin. Daardoor wist het stand te houden tegen de aanval, in 1188, van de grote sultan Baibars. Pas in 1271 gaf het zich over. Binnenin vormen de gotische kapel en de Grote Zaal met zijn kunstige bewerkt portiek een opvallend contrast met de militaire strengheid van de verdedigingswerken.

 

Qualaat Marqab ligt boven op een uitgebluste vulkaan waaruit het basalt is gewonnen voor de bouw ervan

« Qualaat Marqab ligt boven op een uitgebluste vulkaan waaruit het basalt is gewonnen voor de bouw ervan

 

Bij helder weer kun je vanaf de borstwering van Krak de hoge witte donjon van het Castel Blanc zien, 24 km noordwestelijker. Dit kasteel, boven op een heuvel te midden van boom- en olijfgaarden, werd gebouwd in 1112, maar het meeste dat nog over is, is het werk geweest van tempeliers en dateert uit het begin van de 13de eeuw. Tegenwoordig zijn er geen buitenmuren meer; Safita is in en op de resten van de nu grotendeels verdwenen vesting gebouwd. Het is hier aangenaam vertoeven — door de hoge ligging is het er zelfs 's zomers tamelijk koel — met oude stenen huizen rondom binnentuinen.

 

Het laatste bolwerk van de kruisvaarders

Tartous ligt op 30 km van Safita en is een aantrekkelijk maar ook enigszins sjofel havenstadje aan de Middellandse Zee. De straten met hun lage stenen huizen zijn sinds de kruistochten, toen het stadje Tortosa heette, niet veel veranderd. De inwoners slenteren 's avonds wat langs het water terwijl de mannen in de talrijke koffiehuizen trik-trak spelen en aan hun margules (pijpen) lurken. Een aantal comfortabele hotels maakt Tartous tot een geschikte overnachtingsplaats.

 

Aan de kust is nog steeds de donjon van de kruisvaarders zichtbaar, maar het belangrijkste overblijfsel van hun aanwezigheid is de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal. Met de bouw ervan werd begonnen in 1123; ze werd gerestaureerd door de tempeliers na de belegering door Saladin. Achter het weinig uitnodigende, op een fort lijkende buitenkant gaat een gotisch interieur schuil dat in een Franse stad niet zou misstaan. Vlak voor de kust ligt een eiland, Arwad, het laatste bolwerk van de kruisridders waaraan zij zich tot 1302 aan vastklampten, elf jaar nadat het vasteland in handen van hun tegenstanders was gevallen. Er zijn tal van bootjes die de korte overtocht willen maken. Tussen de kronkelstraatjes met talloze cafés en nettenboeters liggen de resten van twee citadellen, een van de tempeliers en een van de moslims.

 

De kruisvaarders bouwden deze aan Sint Simeon gewijde kerk in de buurt van Aleppo

« De kruisvaarders bouwden deze aan Sint Simeon gewijde kerk in de buurt van Aleppo

 

Op 38 km ten noorden van Tartous en vlak voordat je Baniyas bereikt, verrijst de grauwe massa van een uitgebluste vulkaan. Vanaf de top heb je schitterende uitzichten over de Middellandse Zee. Erbovenop staat het gigantische en somber Qalaat Marqab (=wachttoren), gebouwd van de zware basalt die uit de berg werd gewonnen. De driehoekige gordijngevel en ronde donjon zijn gebouwd door de johannieters na hun inname van het kasteel in 1186. De Grote Zaal ligt nu in puin, maar de kapel, met haar bevallige gotische gewelven, is nog intact. Ruim 35 km noordelijker zigzagt een steile weg door een aantal spectaculaire kloven naar het Qalaat Salah ad-Din (Kasteel van Saladin) boven op een bergrichel en tussen twee ravijnen in. De eerste stenen werden gelegd door Byzantijnse Grieken en resten daarvan zijn nog zichtbaar. Vervolgens werd het omstreeks 1120 door kruisridders ingenomen, die het aan alle kanten versterkten. Het kasteel bestaat uit twee delen: een lagergelegen binnenplein en een sterker verdedigd hoger gelegen plein dat beheerst wordt door een machtige plompe donjon. De walgracht is in massieve rotssteen uitgehouwen. Een van de opmerkelijkste kenmerken van het kasteel is de 28 m hoge rotsnaald, die overbleef toen men de gracht uithakte en die diende ter ondersteuning van een ophaalbrug. Qalaat Salah ad-Din is het makkelijkst te bereiken per taxi vanuit Latakia, de belangrijkste Syrische haven, een groot vakantieoord en een uitstekende uitvalsbasis voor het verkennen van de omgeving.Ten tijde van de Romeinen heette de plaats Laodicea, en een triomfboog en een vervallen, aan Bacchus gewijde tempel dateren nog uit die tijd.

 

Om een indruk te krijgen van de macht en uitstraling van de islamitische tegenstanders van de kruisvaarders, kun je het best naar Aleppo (Halab) gaan, 160 km noordelijker. Ten tijde van de kruistochten was dit een van de grootste steden van de islamitische wereld.Tegenwoordig is het de grootste handels- en industriestad van Syrië. De indrukwekkende citadel, gebouwd door Saladins zoon Zaher Ghazi, behoort tot de fraaiste voorbeelden van islamitische militaire architectuur in Syrië. De oude stadswijk biedt voldoende interessante dingen om er een tijdje te blijven — moskeeën, hamams (badhuizen) en oude herbergen. Het leukst is misschien wel de soek, ruim 16 km nauwe, kronkelende steegjes met stalletjes waar je alle gelegenheid krijgt je deskundigheid als pingelaar te etaleren.

 

Praktische tips

  • Taal: Arabisch, Frans en Engels
  • Munteenheid: Syrische pond
  • Klimaat: de zomers zijn erg warm (29 graden); halverwege de winter kan het kil (10 graden) en nat zijn.
  • Beste reistijd: voorjaar (vanwege de bloemen) en najaar.
  • Dichtstbijzijnde luchthaven: Damascus.
  • Extra meenemen: een zaklantaarn voor het onderzoeken van ruïnes, insectenwereld middel. Let op: reizigers met een visum voor Israël in hun paspoort mogen Syrië niet binnen. Wie beide landen wil bezoeken, regelt doorgaans een extra paspoort.

 

Booking.com