Reis vanuit Bergen langs de kust in noordelijke richting, breng een bezoek aan de fjorden, steek de noordpoolcirkel over naar de Lofoten en zie eindelijk de middernachtzon op de Noordkaap.

 

De laatste tot de verbeelding sprekende reis in West-Europa is de 'Noordweg' (van het Oudnoors Norvegr), waaraan Noorwegen zijn naam ontleent. De lange, met fjorden diep ingesleten Atlantische kust en de eilandengroep die ervoor ligt, wordt verwarmd door de warme Golfstroom waardoor de havens ijsvrij zijn en er mensen tot ver boven de noordpoolcirkel kunnen wonen. De Noordweg is al een populaire vaarroute sinds de Vikingen duizend jaar geleden eropuit trokken, en het is dezelfde die tegenwoordig schepen en veerboten afleggen tussen Bergen en het meest noordoostelijke punt van Noorwegen — Kirkenes, een afstand van ruim 2300 km. Ze varen door het woeste en spectaculaire landschap waar de middernachtzon haar koele stralen laat schijnen over een immense arctische wildernis, die op iedereen een afschrikwekkende aantrekkingskracht uitoefent.

 

De haven van Alesund ligt op een schitterende plek aan de monding van het Stor-fjord. Na een grote brand in 1904 werd de stad helemaal in art-nouveaustijl herbouwd

« De haven van Alesund ligt op een schitterende plek aan de monding van het Stor-fjord. Na een grote brand in 1904 werd de stad helemaal in art-nouveaustijl herbouwd

 

Het vertrekpunt is Bergen, de op een na grootste en natste stad van Noorwegen. Bergen ligt aan de kust en in de luwte van steile beboste heuvels. Het is een oude zeemanshaven waar het naar vis en teer en zee ruikt. Ooit was Bergen de noordelijkste nederzetting van de Duitse Hanze. In de oudste stadswijk Bryggen staan nog tal van oude koopmanshuizen en twee bijzonder goede musea met oude meubelen en kostuums die samen een goed beeld geven van de middeleeuwse havenstad. In Bergen zijn diverse aantrekkelijke winkels, bars en uiteraard uitstekende visrestaurants. Er is een ruime keuze aan hotels — een aantal ligt in het karakteristieke oude deel van de stad.

 

Door ijs gevormde fjorden

Voordat je verder naar het noorden trekt, kun je een paar fjorden in de omgeving van Bergen verkennen. Ze duiken op aan de kust, maar ze reiken ver landinwaarts. Als gevolg van de verschillende manieren waarop het ijs zich vroeger een weg door de aarde heeft gebaand, liggen de diepste en spectaculairste delen dikwijls ver van zee.

 

De fjorden zijn waarschijnlijk het meest vertrouwde beeld van Noorwegen, maar niets kan je voorbereiden op de werkelijkheid van deze reusachtige kloven in het rotsachtige, bosrijke landschap. Vanuit Myrdal (twee uur per trein vanuit Bergen) daalt de spoorweg in korte tijd 900 m, langs watervallen en kale rotswanden naar Flam, een dorpje midden in de weilanden en boomgaarden aan de rand van het Aurlands-fjord. Per veerboot kun je weer terug naar Bergen door ongelooflijk smalle kloven waarvan de kale wanden de zon alleen 's zomers een paar uur te zien krijgen. De lucht is niet meer dan een blauw lint, alsof je omgekeerd van grote hoogte op een rivier kijkt.

 

Vanuit Bergen kun je met de Hurtigrute (Snelle route) een elfdaagse tocht naar het noorden maken. Deze coasters, die ook dienstdoen als autoveren, stoppen in kleine vissersdorpen om plaatselijke passagiers en vracht aan boord te nemen. Er zijn cabines, maar je kunt ook in de lounge slapen, en je kunt aan boord eten. Je kunt ook een ticket voor een deel van de tocht kopen, een volgend stuk per bus of trein afleggen (al gaan de treinen maar tot Fauske), en dan verderop weer aan boord stappen.

 

Na twee dagen meert de Hurtigrute aan in Trond-heim, een van de weinige Noorse steden die iets van een historische Europese stad hebben. In de Middeleeuwen was het een belangrijk pelgrimsoord. In de oude stad staat de fraaiste middeleeuwse kerk van Scandinavië, de Nidaros Domkirke. De hoge westfacade van de kathedraal is overdekt met hoge gotische nissen met beelden. Boven het hoofdportaal bevindt zich een grote rozet; 's ochtends stroomt het zonlicht door de glas-in-lood-ramen naar binnen en zet het sombere interieur in vuur en vlam. In de buurt van de oude stadsbrug, de Bjbrua, ligt een wijk met oude houten pakhuizen, waarvan een groot aantal is verbouwd tot winkel of restaurant.

 

De ochtend na je vertrek uit Trondheim steek je de noordpoolcirkel over op weg naar Bodo, 750 km noordelijker. Tot hier is de kust, die je zelden uit het oog verliest, opmerkelijk groen en vruchtbaar gelet op de noordelijke ligging, maar als de boot voorbij talloze kleine eilanden vaart, wordt de kust ruwer en bergachtiger. Achter de kust ligt hoofdzakelijk onbewoond heidelandschap; bij helder weer kun je een glimp opvangen van de schitterende ijsmassa's van de Svartisen-gletsjer.

 

Een groene archipel

Ondanks de kou ligt er een aangename verrassing in het verschiet. Na Bodo meert de boot aan in Stamsund op de Lofoten, een rotsachtige archipel op 64 km voor de kust van zo'n 110 km lang. Achter de spitse, grijsgroene kliffen gaat een vriendelijk land schuil, met malse weilanden tussen fjorden en kliffen. Zo hoog in het noorden is het klimaat er verbluffend mild. In de oude vissersplaatsjes kun je een paar dagen verblijven in rorbuer, in felle kleuren geschilderde vissershuisjes. Bij vogelaars zijn de eilanden erg in trek vanwege de grote kolonies papegaaiduikers en andere zeevogels.

 

Het Aurlands-fjord is in dit indrukwekkende landschap ontstaan door de onstuitbare kracht van een gletsjer

« Het Aurlands-fjord is in dit indrukwekkende landschap ontstaan door de onstuitbare kracht van een gletsjer

 

Voorbij de Lofoten liggen de Vesteralen. De boot vaart door de nauwe Raftsund, een enge zeestraat die de beide eilandengroepen van elkaar scheidt, 's Zomers maakt de boot een toeristische omweg tussen de steile, witte rotswanden van het dreigende Troll-fjord. Nog verder naar het noorden houdt de Hurtigrute halt inTromso, de grootste gemeente van Noord-Noorwegen en de meest noordelijke universiteitsstad ter wereld. Behalve het centrale plein met een 19de-eeuwse houten kathedraal is het een vriendelijke moderne stad, maar een goed verlichte bar vol studenten doet op een vreemde manier vertrouwd aan na zoveel uitgestrekte natuurlijke leegte. Ga naar een restaurant en probeer eens een rendiersteak en een paar biertjes uit 's werelds noordelijkste brouwerij.

 

Op ongeveer een dag reizen van Tromso langs een gure, met fjorden ingescheurde kust ligt het vissersplaatsje Honningsvag, beschut aan de landzijde van het barre eiland Mageroya. Per bus kun je de laatste 32 km afleggen naar de Noordkaap. Sinds deze kale en door de wind geteisterde rotspunt in 1553 door de Engelse zeeman Richard Chancellor 'North Cape' is genoemd, wordt het erkend als het noordelijkste punt van Europa. Ondanks de aanwezigheid van een bezoekerscentrum en het ontroerende idealisme van grote ronde medaillons met tekeningen van kinderen uit de hele wereld, drukt het gevoel dat je aan het einde van de wereld over de Noordelijke IJszee uit staart, zwaar op het gemoed.

 

Na de ronding van het noordelijkste punt van het Scandinavische schiereiland reis je van west naar oost. Het landschap — kale rotsen en toendra — is weliswaar monotoon maar dwingt je te kijken. Als je het Varanger-fjord op vaart, kan niets je méér verblijden dan de aanblik van Kirkenes — de laatste halte van de Hurtigrute. Vanaf hier is het nog maar 16 km naar de Russische grens, maar zelfs in het post-koude-oorlogtijdperk is die gesloten.

 

Praktische tips

  • Munteenheid: Noorse kroon.
  • Klimaat: aan de kust verrassend mild. In Bod0 ligt de temperatuur in juli omstreeks 15 graden.
  • Beste reistijd: mei-september, maar voor de middernachtzon juni-begin juli.
  • Dichtstbijzijnde luchthaven: Bergen.
  • Extra meenemen: insectenwerend middel, zonnebril, goede laarzen, warme, winddichte kleding, verrekijker.
  • Eten en drinken: het ontbijt in Noorwegen is bijzonder uitgebreid: vis, vlees, kaas en brood met gekookte of gebakken eieren. Zalm, haring, zeekreeft en garnalen worden bij lunch of diner regelmatig gegeten, net als wildbraad. De nationale drank is aquavit, een sterk alcoholische drank, gedestilleerd en bereid uit graan of uit aardappelen. Deze voornamelijk met karwijzaad gearomatiseerde drank is echter prijzig en de alcoholwetgeving in Noorwegen is streng.


Locatie