Booking.com

 

Reis naar het centrum van het oude Habsburgse rijk, proef de sfeer van Kaffeehauskultur en schone kunsten in Wenen, en de barokke stadspanorama's en levendige subculturen van Praag en Kraków.

 

In het hart van Europa ligt een land waarvan de grenzen niet op de kaart staan. Het is wel beschreven als een continent dat is verzwolgen door het tij van de geschiedenis. Nog maar een paar verspreid liggende eilandjes steken boven het oppervlak uit. Als je nu drie van die eilandjes bezoekt — de oude Habsburgse steden Wenen, Praag en Kraków —, kom je tot de ontdekking dat Mitteleuropa nog steeds in de hoofden en harten van de mensen voortleeft. De bewoners van deze steden hebben iets laconieks over zich, maar zijn altijd bijzonder ad rem en zich op een geestige manier bewust van zowel de duistere als lichte zijde van het leven.

 

Lippizaner worden in Wenen tot perfectie getraind. In de Spanische Reitschule hebben ze het klassieke hogeschoolrijden wereldberoemd gemaakt.

« Lippizaner worden in Wenen tot perfectie getraind. In de Spanische Reitschule hebben ze het klassieke hogeschoolrijden wereldberoemd gemaakt.

 

Weinig streken hebben in de 20ste eeuw zoveel te verduren gehad, maar de elegante architectuur is opmerkelijk goed intact gebleven. Wie vier of vijf dagen in elke stad blijft, zal zeker iets van de oude geest bespeuren. Sinds de val van het IJzeren Gordijn kun je weer gemakkelijk tussen deze steden reizen. Tijdens een treinreis van Wenen naar Praag realiseer je je pas hoe dicht de beide steden bij elkaar liggen, zowel qua afstand als qua mentaliteit. De reis van 240 km voert door de laag golvende heuvels van Noord-Oostenrijk en Zuid-Bohemen en duurt 6 uur; en van Praag naar Kraków is het maar 380 km.

 

Het beste vertrekpunt is Wenen, de oude keizerlijke en koninklijke hoofdstad. De Innere Stadt wordt afgebakend door de Ringstrasse, een reusachtige boulevard met imponerende 19de-eeuwse gebouwen en charmante koffiehuizen. Midden in het centrum staat de Stephansdom — der alte Steffl in goed Weens — die met zijn spitse en steile dak met geglazuurde tegels bepalend is voor de stad.

 

Ten zuidwesten van het centrum ligt het slot Schönbrunn, gebouwd tussen 1696 en 1730 onder keizer Leopold I en halverwege de 18de eeuw verder uitgebreid tot zomerresidentie voor keizerin Maria-Theresia. De lange gele facade heeft nog een ingehouden barokke Eleganz, maar binnen bezwijken de staatsievertrekken haast onder het zwierige rococowerk van hout en pleisterwerk. Ten noorden van het stadscentrum, aan de overkant van het Donau-kanaal, ligt tot aan de oevers van de Donau zelf de Prater. In dit reusachtige recreatiepark staat het reuzenrad waarin Orson Welles zijn gedenkwaardige opwachting maakte in de film The Third Man.
Overeenkomstig de status van een voormalige hoofdstad van een groot rijk worden hier de allerbeste klassieke concerten ter wereld gegeven in de Musikverein en opera's gespeeld in de Wiener Staatsoper; voorts kun je de dressuurlessen van de Lippizaner in de Spanische Reit-schule bezoeken, of de Wiener Sangerknaben horen zingen in de Hofburgkapelle. In de chique Karntnerstrasse struikel je over de juweliers, en als je met Kerstmis in Wenen bent, kun je de talloze kerstmarkten bezoeken om er kerstversieringen en bitterkoekjes te kopen en onderwijl wat aan een Glühwein te nippen — goed tegen de kou.

 

De Gloriette, een open hal met ronde bogen, ligt op een heuvel vlakbij slot Schönbrunn. Hier vandaan heb je een schitterend uitzicht over de stad.

« De Gloriette, een open hal met ronde bogen, ligt op een heuvel vlakbij slot Schönbrunn. Hier vandaan heb je een schitterend uitzicht over de stad.

 

Aan goede restaurants heerst in Wenen geen gebrek, noch aan eenvoudiger eetgelegenheden waar stevige Oostenrijkse kost wordt geserveerd. De sporen van het kosmopolitische rijk zijn in de Oostenrijkse keuken nog goed te proeven — Hongaarse goulash en Tsjechische knoedel staan op bijna elk menu; zelfs de Wiener Schnitzel is afkomstig uit Milaan. Een echte must in Wenen is een bezoek aan een van de schitterende Kaffeehauser die de stad rijk is. Gezeten onder de kroonluchters, vóór de vergulde spiegels en op de rood fluwelen stoelen kun je de wereld aan je voorbij zien trekken; oude dames bestelen Kaffee mit Kuchen, studenten spelen schaak en heren van stand met bakkebaarden bladeren door de krant — en dat alles in een aangename geur van koffie.

 

Een stad als uit een sprookje

Zo bedaagd als Wenen is, zo levendig en oneerbiedig is Praag. Het stadscentrum is één wirwar van gotische torentjes en barokke koepels, kronkelsteegjes met kinderkoppen en geheimzinnige passages. De meeste zijn inmiddels opgekalefaterd in roze, groene en okerkleuren, maar via achterafstraatjes kun je nog uitkomen in spookachtige oude binnenplaatsen waar nog niets is gerestaureerd. Op elke hoek van de straat is wel een hospoda (café) waar je beroemde Tsjechische bieren kunt proeven. 's Zomers kun je over de toeristen lopen, in het voor- en najaar gaat de stad gehuld in een sombere nevel en is de lucht zwanger van de rook van hout en kolen.

 

Praag ligt aan beide oevers van de Vltava (Moldau). De westoever loopt steil omhoog naar de Hradcany, de burcht met de ambtswoning van de president en de Sint-Vitusdom. Als je door een van straatjes aan de voet van de burcht loopt, voel je altijd wel de dreigende aanwezigheid van die burcht. De schrijver Franz Kafka leefde hier enige tijd in een klein huisje in het Gouden Steegje (Zlata ulicka).

 

Bepalend voor de schilderachtige Praagse wijk Malá Strana is de groene koepel van de 17de-eeuwse barokke Sint-Nicolaaskerk

« Bepalend voor de schilderachtige Praagse wijk Malá Strana is de groene koepel van de 17de-eeuwse barokke Sint-Nicolaaskerk

 

De wijk aan de voet van de burcht, Mala Stana, is bijzonder sfeervol. Vlak bij het grote plein midden in de wijk, het Malostranské namësti, staat de barokke Sint-Nicolaaskerk met zijn immense groene koepel. Aan het plein liggen grote gebouwen met arcades, die onderdak bieden aan gezellige cafés en jazzclubs. Via enge straatjes en langs statige 18de-eeuwse stadspaleizen en tuinen kom je uit op de Karelsbrug. Tussen de heiligenbeelden aan de zijkanten van de brug, en 's zomers tussen de onafzienbare massa's bezoekers en muzikanten door, kom je ten slotte in de deels verkeersvrije Oude Stad (Staré Mësto).

 

Boven het Oude Stadsplein (Staromèstské Namësti) uit steken de beide torens van de Tynkerk; het plein wordt omringd door terrassen en fel geschilderde 16de-eeuwse gebouwen met soms fantastische voorstellingen op de gevel. In de zijstraten liggen boekwinkels en kelderrestaurants. Ten noorden van dit plein ligt Josefov, de oude joodse wijk en een sprekende herinnering aan de rijke joodse cultuur van Midden-Europa waar de holocaust een einde aan maakte. Het is een pelgrimsoord voor joodse bezoekers uit de hele wereld. De Oud-Nieuwe Synagoge uit 1270 is een van de oudste in Europa; op de begraafplaats staan meer dan 12.000 bewerkte en schots en scheve grafzerken.

 

Hoofdstad van de jeugd

Aan de rand van de Karpaten ligt de oude Poolse hoofdstad Kraków, die Praag fors concurrentie aandoet als Europese hoofdstad van de jeugd. De stad heeft iets bijzonders, met haar levendige studentenpopulatie en schitterende oude centrum vol bars, restaurants en cafés met een Midden-Europees "je ne sais quoi". Je kunt je te goed doen aan Pools specialiteiten zoals forel in de statige entourage van het exclusieve Wiezynek, het oudste restaurant van Kraków, uit 1364.

 

Als door een wonder liep de oude stad geen noemenswaardige schade op tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tegenwoordig is ze op een Unesco-lijst van de twaalf belangrijkste historische plekken geplaatst. De stad is gebouwd rondom de Rynek Gfówny, de langgerekte Grote Markt en het grootste middeleeuwse plein van Europa. Midden op het plein staat de 16de-eeuwse lakenhal (Sukiennice) met haar gekrulde balustrade met daar bovenop groteske gezichten. De Mariakerk (Kosiól Mariackï) aan de oostzijde heeft een aantal merkwaardige pinakels. De legende wil dat op een dag een wachter boven in de toren zag hoe een horde tataren op de stad afkwam. Als waarschuwing blies hij op zijn trompet, maar terwijl hij nog speelde, werd hij door een pijl dodelijk getroffen. Elk uur speelt een eenzame trompetspeler de treurige melodie en houdt daar dan plotseling mee op.

 

Boven de Vistula (Weichsel) torent de Wawel-heuvel. Boven op de heuvel ligt een kasteel met een schitterende binnenplaats in renaissancestijl en een kathedraal van rode baksteen met gotische torentjes en barokke koepeltjes. Traditioneel was dit de plek waar de Poolse koningen werden begraven; hun rijk bewerkte graftombes — in alle mogelijke stijlen, van middeleeuws tot 18de-eeuws — staan er langs de muren.

 

De omgeving van de Wawel-heuvel herinnert aan het rijke joodse verleden van Centraal-Europa — het oude getto van Kazimierz. Wellicht komen deze nauwe middeleeuwse straatjes met hun wit geschilderde huizen enigszins bekend voor; hier werd namelijk de film Schindler's List opgenomen. De grootste van de zes synagogen die Kazimierz telde, is de Grote Synagoge uit 1557. De hoofdfacade heeft een fraai portaal en is een museum dat gewijd is aan de joodse geschiedenis van Kraków. Kazimierz is nu een levendige wijk met restaurants en cafés.

 

Praktische tips

  • Munteenheden: euro, Tsjechische kroon; Poolse zloty
  • Klimaat: alle drie de steden kennen een landklimaat; 's zomers kan het er flink warm (en vochtig!) zijn met temperaturen van 28 graden; 's winters kan het er heel koud zijn en er valt doorgaans veel sneeuw.
  • Beste reistijd: voor- en najaar om de grote toeristenstromen en extreme weersomstandigheden te mijden. Kerstmis is een leuke tijd in Wenen en Praag.
  • Luchthavens: Wenen, Praag, Kraków.
  • Eten en drinken: in Wenen is de Wiener Schnitzel niets minder dan een nationaal instituut, die je eet met een lokale witte wijn. In Praag drink je bier bij de knoedels [knedliky), en met kerst karper. In Kraków moet je zeker één keer bigos proberen, zuurkool met verse kool, uien en vleesresten, samen met een van de diverse soorten wodka.
  • Webtip: vakantiegangers die naar het prachtige Tsjechië gaan vinden alle informatie op www.natuurlijk-tsjechie.nl